Het voorbije joodse dordrecht

Dit zijn enkele stenen van leden van de familie Van der Meusen, te vinden op uiteenlopende joodse begraafplaatsen. De foto’s zijn afkomstig van de website ‘Het Stenen Graf’.
Corn. van Beverenstraat 19 rood

Deze eerste steen is voor Sara Cohen, overleden in 1883, begraven in Dordrecht.

Corn. van Beverenstraat 19 rood

Ester, 1912, Dordrecht. Kreeg op de geboorteakte een ‘H’ toegevoegd aan haar naam.

Adriana, 1913

Adriana (‘Jaantje’), 1913, Toepad, Rotterdam.

Belia, 1910

Belia, 1910, Toepad, weduwe van Abraham Cohen.

Veronika, 1914

Veronika, 1914, Dordrecht.

Mozes de Jong, 1937

Mozes de Jong, 1937, Diemen, echtgenoot van Saartje.

Barend, 1927

Barend, 1927, Dordrecht.

Mietje de Levita, 1904

Mietje de Levita, 1904, Toepad, Rotterdam.

Engelina Stodel-van der Meusen, 1938

Engelina Stodel-van der Meusen, 1938, Haarlem.

Andries Stodel, 1940

Andries Stodel, 1940, Haarlem.

Sara, 1927

Sara, 1927, Toepad, Rotterdam, kind uit het eerste huwelijk van Barend van der Meusen met Hendrica Gans.

Rachel Blok, 1917

Rachel (‘Reinette’) Blok, 1917, Dordrecht, derde vrouw van Barend van der Meusen.

Een (kort) overzicht van de familie Van der Meusen

De stamboom die dr.ir. Hans Middendorp samenstelde van de familie Van der Meusen in Dordrecht en Rotterdam, gaat eeuwen terug. Dat doet onderstaand genealogisch overzicht nadrukkelijk niet. Het beperkt zich tot de gezinnen die een rol spelen in het verhaal. In stamboomtaal: het laat zien hoe bepaalde zijtakken zich hebben ontwikkeld.
        Om het overzicht te kunnen maken, is behalve op aangereikte gegevens van Middendorp, geput uit de archieven met woon- en gezinskaarten van de gemeenten Dordrecht en Rotterdam, op gegevens van de joods-funeraire website ‘Het Stenen Graf’, op informatie op de krantenbank ‘Delpher’ van de Koninklijke Bibliotheek en op documentatie van funerair onderzoekster Alie van den Berg uit Oud-Beijerland.
        Het overzicht begint in ’s-Gravendeel, begin eervorige eeuw, bij Salomon Barent van der Meusen (soms ook ‘Pinchas’ genoemd) en zijn vrouw Sara Cohen. Zij vormen, voor het gemak, de ‘stamouders’ van de Van der Meusens die in de Tweede Wereldoorlog door de Duitsers zijn uitgeroeid.


Gezin nummer 1:

Salomon Barent van der Meusen (s-Gravendeel, omstreeks 1781 Dordrecht, 26.4.1870) en Sara (Salomon) Cohen (s-Gravendeel, omstreeks 1791 Dordrecht, 4.4.1883) kregen in s-Gravendeel om en nabij elf kinderen. Een precies aantal is niet te geven, omdat soms officile burgerlijke-standsgegevens ontbreken of onvolledig zijn. Dat geldt bijvoorbeeld voor de kinderen een en elf.

        1. Ester, geboren 1810, overleden 1835 in Nieuw-Lekkerland (bron: Middendorp).
        2. Hester, geboren 7.7.1816 op 2.7.1912 in Nieuw-Lekkerland overleden als weduwe van Levie Boers (Alblasserdam, 1.1.1798 Nieuw-Lekkerland, 19.12.1891). Volgens Het Stenen Graf is op de geboorteakte een H voor Ester gezet, en staat opde huwelijksakte Van der Neusen.
        3. Rozetta, geboren 28.2.1818 Nieuw Lekkerland, 25.3.1865.
        4. Adriana, geboren 11.12.1819 Poortugaal, 1.1.1913.
        5. Belia, geboren 3.1.1822 Rotterdam, 28.5.1910.
        6. Kaatje, 19.9.1823 Spijkenisse, 28.7.1895.
        7. Doodgeboren kind, 13.12.1925.
        8. Salomon, 12.11.1826 Rotterdam, 2.10.1903.
        9. Veronika, 30.4.1829 Dordrecht, 15.10.1914. Zij trouwde met Abraham de Goeije (Amsterdam, 11.3.1831 Dordrecht, 14.6.1887). Het echtpaar kreeg drie kinderen: Mozes (26.10.1860), Betje (5.10.1862) en Saartje (26.10.1868). Deze kinderen zijn in de oorlog allen omgebracht.
        1. Mozes was getrouwd met Sara Lydia van Buren (Amsterdam, 10.1.1854). Zij stierf in Amsterdam op 13 juni 1941 en wordt vermeld door Joods Monument. Daarmee is ze erkend als Sjoa-slachtoffer. Mozes zelf eindigde in Auschwitz, op 1.2.1943.
        2. Betje was getrouwd met Jacob Braadbaart (1865-1935). Zij is vermoord in Auschwitz, 27.8.1943.
        3. Saartje was getrouwd met diamantslijper Mozes de Jong (Amsterdam, 5.10.1871 Amsterdam, 3.12.1937). Zij is vermoord in Sobibor, op 13.3.1943. Hun ene zoon, de artiest Abraham (Amsterdam, 12.6.1899), werd op dezelfde dag als zijn vrouw, muziekonderwijzeres Hanna Pesaro (Amsterdam, 11.12.1906), vermoord in Sobibor, op 2 juli 1943. Hun andere zoon, Salomon (Amsterdam, 24.2.1902) stierf in Auschwitz, op 30.9.1942. In dit gezin: zeven doden.
        10. Barend, 31.10.1831 Dordrecht, 26.5.1927. Hij trouwde driemaal, volgens Middendorp steeds met een joodse vrouw. Zie verderop.
        11. Abraham, 8.7.1834; geen overlijdensdatum bekend. Het overzicht zoomt nu in op de gezinnen die de broers Salomon en Barend stichtten, de eerste in Dordrecht en Rotterdam, de andere alleen in Dordrecht.


Gezin nummer 2:

Salomon (van 1836) trouwde op 8.12.1858 in Dordrecht met Mietje de Levita (Rotterdam, 18.10.1836 Rotterdam, 11.5.1904). Hij was 32 al, zij 22.

In Dordrecht kregen zij drie kinderen:

        1. Klaartje (11.4.1860 Den Haag, 4.3.1942). Zij staat op de website Joods Monument en wordt dus beschouwd als een Holocaust-slachtoffer. Haar geboortejaar staat verkeerd op deze site; 1861 moet 1860 zijn. En dode.
        2. Salomon (9.11.1861 Rotterdam, 12.6.1925). Hij, handelsreiziger, trouwde op 2.11.1903 in Amsterdam met Bertina Cornelia van Egmond (Dordrecht, 5.3.1877 Dordrecht, 7.3.1910) en kreeg met haar twee kinderen: 1. Albert Louis (23.4.1905, na vijf maanden overleden op 27.9.1905) en 2. Bertha Engelina (12.6.1907 overleden in Den Haag, op 1.1.1986 als echtgenote van J. Simmers). En overlevende.
        3. Jacob (8.10.1863 Rotterdam, 13.3.1895).

Verhuisd naar Rotterdam volgen er nog eens vijf (mogelijk zes) kinderen:

        4. Barend (23.5.1866 2.9.1867). Deze jongen, die slechts iets meer dan drie maanden leefde, wordt alleen genoemd op de website Geni, niet in de bestanden van het Gemeentearchief.
        5. Saartje (14.9.1868 Rotterdam, 27.3.1891).
        6. Engelina (1.7.1871 Haarlem, 4.10.1938). Zij trouwde met Andries Stodel (Amsterdam, 29.8.1871) en kreeg met hem n kind: Siegfried Charles Bertus, geboren in 1915. Het gezin woonde op het laatst in Haarlem, aan de Garenkokerskade 92. Andries staat op de website Joods Monument; hij overleed in Haarlem op 15 mei 1940, volgens Hans Middendorp door zelfdoding. Siegfried werd omgebracht in Poolse kamp Majdanek. Twee doden.
        7. Rosetta (3.6.1873 Rotterdam, 7.11.1873).
        8. Isaac (1.11.1874 Auschwitz, 30.9.1942). Alleenstaand. En dode.
        9. Levie (14.3.1877 Sobibor, 23.7.1943). Levie trouwde met Eva Kamp (Rhenen, 24.2.1878) en woonde met haar in Amsterdam, in de Den Texstraat 20 huis. Hun zoon Charles (Amsterdam, 6.10.1911) trouwde met Sara Liena Levie (Amsterdam, 28.3.1915). Op 18 oktober 1939 werd hun dochter Eva in Amsterdam geboren. Levie en Eva zijn tegelijk vermoord in Sobibor, op 23.7.1943; Charles, Sara Liena en Eva op 2 juli 1943, ook in Sobibor. Vijf doden.


Gezin nummer 3:

Broodbakker Barend van der Meusen (van 1831), de jongere broer van Salomon, is driemaal getrouwd. En wel met:

1. Hendrica Gans (Doorn, 1.12.1833 Wijk bij Duurstede, 13.7.1866) Huwelijk op 15.10.1863 in Dordrecht; hij 31, zij 29. Zij stierf na ruim twee jaar.

Met haar kreeg Barend twee dochters:

        1. Saartje (Wijk bij Duurstede, 11.10.1864 Rotterdam, 3.4.1927 en
        2. Rosetta (Wijk bij Duurstede, 26.3.1866 Wijk bij Duurstede, 12.7.1866).

2. Mietje Wolf (Zaltbommel, 9.9.1833 Dordrecht, 25.1.1872). Huwelijk op 22.3.1871 in Amsterdam.
3. Rachel Blok (Den Haag, 1.12.1839 Dordrecht, 17.3.1917). Huwelijk op 8 mei 1872 in Den Haag.

Rachel en Barend kregen in Dordrecht zeven kinderen. Dit zijn:

        1. Aaltje (28.1.1873, na ruim een maand overleden op 10.3.1873).
        2. Salomon Barend (27.12.1873 Auschwitz, 7.12.1942). Op JM abusievelijk Solomon genoemd. En dode.
        3. Rosetta (14.11.1874 Auschwitz, 23.11.1942). En dode.
        4. Klaartje (5.2.1876, na drie maanden overleden op 9.5.1876).
        5. Hendrika (31.3.1877, na een jaar gestorven op 8.4.1878).
        6. Esther (21.2.1879 Auschwitz, 23.11.1942). En dode.
        7. Jacob (30.4.1881 Auschwitz, 15.10.1942). Hij trouwde met Belia Rosenbach (Rotterdam, 12.2.1885) en woonde met haar aan de Nieuwe Binnenweg 64 in Rotterdam. Belia is vermoord in Sobibor, op 5 maart 1943. Twee doden.

In totaal vielen er in het s-Gravendeelse geslacht Van der Meusen 21 doden, en was er n overlevende.




< Terug naar ‘Op n vrouw na bleef er niets over van de Dordtse gezinnen van Salomon en Barend’