NIEUWS

Dordtse docent benadrukt belang
van het Dordtse namenmonument

Vrij laat, maar alsnog ontdekt: een ingezonden brief in het weekblad De Groene Amsterdammer, waarin de Dordtse docent geschiedenis van het Johan de Witt Gymnasium het belang benadrukt van het namenmonument in de hal van het Stadhuis. De brief, geplaatst op 27 mei 2020, wordt hier in extenso geciteerd. Barendregt wijst vooral op de betekenis die het jaarlijkse bezoek aan het Stadhuis heeft voor steeds weer nieuwe lichtingen leerlingen. Maandag 9 oktober 2023 was er weer zo’n plechtigheid.

Essay
Aanleiding voor Barendregts schrijven is een essay dat Marja Vuijsje, redacteur van De Groene Amsterdammer, schreef in het nummer van 20 mei, getiteld: “Van wie zijn die 102.220 namen?”. Het aantal verwijst naar het Holocaust Namenmonument Nederland, dat is geïnitieerd door het Nederlands Auschwitz Comité. Het staat aan de Weesperstraat, een locatie die ligt in het hart van de vroegere Jodenburt, en is onthuld door koning Willem-Alexander op zonddag 19 september 2021. Het monument komt tot 247 in Dordrecht geboren en vermoorde joden.
        Pruijs eindigt haar essay met de verzuchting: “Eén ding is zeker: het zal niet lang meer duren voordat er niemand meer is met speciale gevoelens voor de individuele mannen, vrouwen en kinderen achter de namen op die verschrikkelijke namenwand.”
        En daar reageerde Peter Barendregt op, in zijn brief verwijzend naar de onverminderde betekenis van het – veel bescheidener - namenmonument in Dordrecht.
        “In Dordrecht”, meldt hij, “staat al meer dan dertig jaar een namenmonument, in de hal van het Stadhuis, waarop naar een ontwerp van Jurriaan Schrofer in een beeldscherm telkens één naam op een schermpje oplicht. Ook zijn er in de stad inmiddels meer dan tweehonderd struikelsteentjes geplaatst.
        “Elk jaar vraagt een nieuwe lichting leerlingen van het Johan de Witt Gymnasium zich af: wie waren die mensen? De pioniers – de leerlingen uit 1989 – zijn inmiddels veertigers, en ook dit jaar verdiepen de leerlingen uit het vierde leerjaar zich weer in de levens, en inderdaad het huiveringwekkende einde, van joodse kinderen, vrouwen en mannen.

Nieuwe lichting
“Bij de jaarlijkse plechtigheid van de overdracht van de adoptie van het monument door de oude lichting aan de nieuwe lichting leerlingen”, vervolgt hij zijn brief, “vertellen ze wat ze hebben gevonden en hoe ze dat hebben ervaren, aan een delegatie van het gemeentebestuur en belangstellenden, onder meer uit de joodse gemeenschap.
        “‘Je moet het je kinderen vertellen’, staat op het monument in Dordrecht; een betere vertaling van de ook in het Hebreeuws vermelde tekst is wellicht: ‘Je moet het je kinderen inscherpen.’
        “Er is hoop – zo meen ik na al die jaren te kunnen stellen – dat de geluidloze en permanente herhaling van de 221 namen van de joodse Dordtenaren die het slachtoffer waren van de volkerenmoord, waarde heeft gekregen in de levens van een hele generatie jongeren die overal in Nederland en in allerlei sectoren van onze samenleving leven en werken. Het gebeurt wel: respectvol, met eerbied en betekenisvol gedenken.”
        “Dus als je weer langs het spektakel van het Holocaust Namenmonument in Amsterdam loopt en je afvraagt of er nog wel iemand is met speciale gevoelens voor de individuele mannen, vrouwen en kinderen: jazeker!”, eindigt Barendregt, doelend op al die honderden ex-leerlingen van het Dordtse gymnasium.

Johan de Witt Gymnasium leerlingen bij de herdenking van het Dordtse namenmonument in het Stadhuis

Een beeld van de jaarlijkse plechtigheid in het Stadhuis, met leerlingen van het gymnasium.
Foto Privébezit