Het voorbije joodse dordrecht

Voor Sophia van den Berg was
Dordrecht het begin van alles
* Overzicht familie Van den Bergh
* Overzicht familie Kalf
* Overzicht familie Van Dijk

Sophia is de enige die afwijkt.
        Alleen zij is in Dordrecht geboren. Al haar zussen en broers, vijf in totaal, zagen het levenslicht in Oss of Amsterdam.
        Sophia’s ouders, Heijman en Jetta van den Bergh, zijn ook niet bar lang in Dordrecht gebleven: vijftien maanden. Daarna gingen ze terug naar vanwaar ze gekomen waren, Oss. Later werd Amsterdam hun woonstad, en daar zijn ze uiteindelijk ook overleden. Dordrecht heeft in de levens van hen en hun kinderen geen enkele rol meer gespeeld.
        Desondanks: wie eenmaal in Dordrecht is geboren, blijft er geboren. Om die reden staat Sophia’s naam dan ook op deze Stolpersteine-website, op Lijst 2. Deze lange lijst vermeldt altarget="_top" die tientallen geboortige, joodse Dordtenaren die in de Tweede Wereldoorlog in een andere gemeente zijn opgepakt en later vermoord. Twee zinnen zijn op die lijst maar aan Sophia gewijd – dat ze getrouwd was met Hijman Kalf en in Amsterdam woonde aan de Eemsstraat 64 huis. Meer niet.
        Af en toe wordt echter op deze website nadrukkelijk gezocht naar ex-Dordtse joden die door verhuizingen in de mist van de geschiedenis zijn verdwenen. Met de bedoeling om ze − zeven decennia na hun gewelddadig beëindigde, afgebroken leven − terug te halen in de herinnering. Wie waren ze, wat is er rondom hen gebeurd?
        Dit is weer zo’n aflevering − over Sophia van den Bergh, voor wie Dordrecht het begin van alles was.

geboorteakte Sophia van den Bergh

Het pand waarin Sophia volgens de geboorteakte werd geboren, D 218,
is tegenwoordig nummer 14-16 van de Prinsenstraat.
Foto RAD

Prinsenstraat

In het pand met de witte gevel, rechts in het midden van de Prinsenstraat, is Sophia van den Bergh geboren, in juli 1867. De zwart-witfoto laat de onderkant van die gevel duidelijker zien.
Foto Google Streetview en Regionaal Archief Dordrecht (nr. 552_327892)

Dordrechtsche Courant meldde de geboorte van Sophia

De ‘Dordrechtsche Courant’ meldde de geboorte van
Sophia op 27 juli 1867.
Foto Krantenbank RAD

Fabrikant
Heijman van den Berg is op 5 november 1837 geboren in Lith, een dorp aan Maas, vlakbij Oss. Zijn echtgenote daarentegen kwam uit een grote stad, Utrecht. Jetta Salomons werd er geboren op 1 juli 1831. Zij was zeven jaar ouder dan hij, 33 tegen 26, toen zij trouwden, in Amsterdam, op 20 april 1865. Heijman was fabrikant en net als Jetta joods.
        Hun gezamenlijke leven kenmerkte zich meteen door verhuizingen, en zou dat blijven doen. Ongetwijfeld had dat te maken met het beroep van Heijman, die van fabrikant commissionair werd. Hun eerste kind bijvoorbeeld, Elisabeth, werd op 16 juni 1866 niet in Amsterdam, maar in Oss geboren. Het tweede kind was Sophia, die weer ter wereld kwam in Dordrecht.
        Dat gebeurde volgens de geboorteakte “in het Huis geteekend Letter D no. 218 aan de Prinsenstraat des voormiddag ten acht uren”. Tegenwoordig is dit in de nog altijd enigszins voorname Prinsenstraat nummer 14-16. De geboorte kwam uiteraard in de krant te staan, in de editie van 27 juli van de Dordrechtsche Courant. Persoonlijke gegevens, van geboorte, overlijden, huwelijk en verhuizingen, kwamen toen nog onverkort in de openbaarheid.
        Op 13 april 1867 was het kleine gezin in Dordrecht neergestreken. En op 30 juli 1868 verliet het de stad alweer, met een nieuwe baby. Waarheen ze nu waren vertrokken? Oss.
        In Oss verscheen het derde kind, Daniël, op 30 april 1869. Maar daarna was Oss voorbij. De Van den Berghs trokken naar Amsterdam, en zouden daar voorgoed blijven. De geboorten van navolgende kinderen getuigen ervan: Mietje (11 november 1871), Antoinette (4 januari 1873) en Simon (18 oktober 1874) – zij allen zijn Amsterdammers. En hun partners zouden dat in de meeste gevallen ook zijn.

bevolkingsregister gezin Van den Bergh

Het gezin Van den Bergh bestond al uit 1 kind (Elisabeth), toen het vanuit Oss naar Dordrecht verhuisde,
blijkt uit het bevolkingsregister.
Foto’s RAD

bevolkingsadministratie van Amsterdam gezin Van den Bergh

Uiteindelijk vestigde het gezin Van den Bergh zich in Amsterdam, waar het ging bestaan uit zes kinderen. Twee van hen waren in Oss geboren, een in Dordrecht, de overigen ontstonden in Amsterdam, aldus de bevolkingsadministratie van Amsterdam.

overlijdensadvertentie Jetta van den Bergh-Salomons

Jetta van den Bergh-Salomons stierf in 1910. In het ‘Algemeen Handelsblad’ van 5 februari kwam een overlijdensadvertentie te staan.
Foto’s Website ‘Het Stenen Archief’

Trouwen
De ‘Dordtse’ Sophia was evenwel ook in dat opzicht een uitzondering. Haar echtgenoot, Hijman Kalf (5 augustus 1875), kwam uit Kampen. Sophia was inmiddels diamantkloofster geworden, Hijman was boterverkoper en handelsreiziger. Ze waren al dertigers toen zij elkaar in Amsterdam, op 20 juni 1907, het ja-woord gaven: Sophia was 39, haar man 31.
        Sophia was niet eerste van de familie Van den Bergh die trouwde. Haar oudere zus Elisabeth was haar voorgegaan. Zij huwde, ook in Amsterdam, op 8 oktober 1896 de diamantslijper Salomon Davids. Ze waren van gelijke leeftijd: dertig. Nóg eerder was haar jongere broer Daniël in Amsterdam getrouwd, op 24 mei 1894. Hij was onderwijzer en 25; zijn bruid heette Rebecca van Abbe (Amsterdam, 4 maart 1865) en was 29 jaar oud.
        Ook Sophia’s jongere zus Antoinette en jongste broer Simon waren al met hun huwelijksleven begonnen. Wie wanneer partner van wie werd en hoe die levens verliepen, staat in een gedetailleerd overzicht dat van de betrokken families is samengesteld, zie via deze link.
        Terwijl de kinderen van Heijman en Jetta een voor een verliefd werden en gezinnen stichtten, werden de ouders intussen zelf ouder en ouder: de cirkelgang van het leven. Jetta stierf als eerste, op 4 februari 1910, op 78-jarige leeftijd, in Amsterdam. Haar man volgde acht jaar later. Hij overleed als 80-jarige op 6 oktober 1918. Beiden werden zij begraven in Muiderberg, met ongeveer 45.000 mensen de grootste en tevens oudste joodse begraafplaats van Nederland.

Heijman en Jetta liggen begraven op de joodse begraafplaats in Muiderberg

De ouders van Sophia, Heijman en Jetta liggen begraven op de joodse begraafplaats in Muiderberg.
Moeder Jetta stierf als eerste, in 1910. Weduwnaar Heijman overleed in 1918.
Foto’s Website ‘Het Stenen Archief’

huwelijksakte Sophia en Hijman Kalf

Toen Sophia trouwde met Hijman Kalf, in juni 1907 in Amsterdam, was zij diamantkloofster en hij boterverkoper,
laat de huwelijksakte zien.
Foto Stadsarchief Amsterdam

Echtscheiding
Eén kind kregen Sophia en Hijman. Dat was Keetje, op 31 mei 1910 in Amsterdam.
        Zij ontwikkelde zich tot apothekersassistente en trad op haar beurt − midden in de oorlog op 25 maart 1942 in haar woonplaats Amsterdam − in het huwelijk met de handelsreiziger in textiel en latere fabrikant van chemische producten Philip van Dijk. Haar echtgenoot, geboren in Tiel op 24 juni 1907, was al eens getrouwd geweest – vanaf 12 juni 1929 in het Belgische Schaerbeek met Juliëtte Celine Anholt (Amsterdam, 7 april 1905). Maar dat was per 3 februari 1938 in Den Haag uitgelopen op een echtscheiding. Voordien was er al wel een kind geboren uit deze verbroken relatie: Emma Céline, in 1930.
        De hertrouwde Philip woonde al vanaf 25 februari 1939 in de Eemsstraat, op nummer 64 huis. Op datzelfde adres kwam ook Keetje te wonen, én nadien ook haar ouders, Hijman Kalf en Sophia van den Bergh. Het zou hun laatste, normale woonadres zijn.

Amsterdamse gezinskaart van Hijman Kalf en Sophia

De Amsterdamse gezinskaart van Hijman Kalf en Sophia, en die van hun dochter Keetje en schoonzoon Philip.
Zij woonden bij elkaar in de Eemsstraat, op nummer 64 huis.
Foto’s Stadsarchief Amsterdam

Amsterdamse gezinskaart van Keetje en Philip van Dijk

Eerste persoonskaart van Keetje Van Dijk-Kalf

Eerste persoonskaart van Keetje van Dijk-Kalf.
Foto’s Arolsen Archives

Barak
Philip werd opgepakt en naar Kamp Vught vervoerd, waar hij aankwam op 5 maart 1943. Vier maanden later vergasten de nazi’s hem in Sobibor, op 16 juli, 36 jaar oud.
        Zijn vrouw Keetje was al veel eerder vermoord, in Auschwitz, op 26 januari 1943, 32 jaar oud. In het Arolsen-archief van nazi-slachtoffers in Bad Arolsen zijn verschillende Joodsche-Raadkaarten van haar opgeslagen. Ze staan hiernaast en hieronder afgebeeld.
        Het blijkt dat Keetje op 21 januari 1943 in Kamp Westerbork aankwam en de volgende dag in Barak 55 belandde. Haar man Philip verbleef op dat moment in de Valeriuskliniek in Amsterdam. Omdat Keetje apothekersassistente is, wordt op de 22ste beslist dat zij in het kamp te werk wordt gesteld. Maar daar komt niets van. Al de volgende dag gaat Keetje op transport. Op een andere kaart staat bij de 24ste februari: “Vertrokken 23/1; berichten aan P. van Dijk Valeriuskliniek.” Twee dagen later is het leven van Keetje al afgelopen.
        Of zij elkaar in Westerbork nog zijn tegengekomen, is niet te zeggen. Maar Keetje’s ouders, Hijman en Sophia, zijn eveneens op de 26ste januari 1943 in Auschwitz vermoord, hij is 67 geworden, zij 75. Hebben ze elkaar daar nog gezien?
        Sophia, de voormalige Dordtse, was een dag eerder dan haar dochter in Westerbork afgeleverd, op 20 januari 1943. Op haar kaart staat dat er sprake was van “ziekentransport”. Zo’n notitie wordt ook vermeld bij haar schoonzoon Hijman. Of dat transport op weg haar Westerbork was of op weg naar Polen, is onbekend.

volgende persoonskaarten van Keetje van Dijk-Kalf

De volgende persoonskaarten van Keetje van Dijk-Kalf.
Keetje was al in januari 1943 omgebracht in Auschwitz. 
Foto’s Arolsen Archives

persoonskaarten van Philip van Dijk

Philip van Dijk, de man van Keetje, heeft gevangen gezeten in Kamp Vught, vanaf 5 maart 1943.
Hij is vermoord in Sobibor, op 16 juli 1943.
Foto’s Arolsen Archives

persoonskaarten van Sophia Kalf-van den Bergh, en haar man Hijman

De persoonskaarten van Sophia Kalf-van den Bergh, en die van haar man Hijman,
uit de cartotheek van de Joodsche Raad: zij kwamen in Westerbork aan op de 20ste januari 1943,
op de 23ste gingen ze naar Auschwitz, om daar op de 26ste te worden vermoord.
Foto’s Arolsen Archives

Rebecca van Abbe, de vrouw van Daniel van den Bergh

Dit is Rebecca van Abbe, de vrouw van Daniel van den Bergh. Haar man overleed in Amsterdam, zij in Auschwitz.
Foto Website ‘Joods Monument’

Overlevende
En Sophia’s broers en zussen?
        Het familie-overzicht laat zien dat de jodenvervolging voor hen al even dramatisch en dodelijk afliep.
        Oudste zus Elisabeth, die weduwe was sinds haar man Salomon Davids in januari 1939 (72) stierf, is omgebracht in Auschwitz, op 26 februari 1943 (76).
        Broer Daniel stierf in Amsterdam in de oorlog, op 25 november 1940 (71). Zijn vrouw Rebecca van Abbe eindigde in Auschwitz, op 9 februari 1943 (77).
        Zus Antoinette en haar man Casper Lijzer van Gelder: tegelijk vermoord in Sobibor, op 9 april 1943 (70 en 70), samen met hun dochter Henriëtte (36) en de twee kinderen van Henriëtte, Asser en Casper. Alleen hun zoon Lion bleef in leven, tot juli 1994.
        Nog een overlevende is Sophia’s jongste broer Simon. Die doorstond de Holocaust en wist 87 jaar oud te worden, in december 1961.
        De enige zus die net voor de oorlog al was heengegaan, was Mietje. Zij stierf op 9 januari 1940 in Amsterdam, 69 jaar oud.
        Details over deze mensen staan in het overzicht. Daar is ook na te lezen hoe het met de andere leden van de families Van Dijk, Van den Bergh en Kalf is afgelopen.
        Om triest af te sluiten met de geboortige Dordtse Sophia: van het gezin waaruit zij voortkwam én van het gezin dat zij stichtte, is niemand meer over. Alle sporen zijn gewist.

Overzicht familie Van den Bergh
Vader

Heijman van den Bergh, geboren Lith, 5 november 1837 – overleden Amsterdam, 6 oktober 1918: 80 jaar. Commissionair, koopman.
Moeder

Jetta Salomons, geboren Utrecht, 1 juli 1831 – overleden Amsterdam, 4 februari 1910: 78 jaar.
Kinderen:
1. Elisabeth, geboren Oss, 16 juni 1866 – overleden Auschwitz, 26 februari 1943: 76 jaar. Gehuwd met diamantslijper Salomon Davids (Amsterdam, 8 mei 1866) op 8 oktober 1896 in Amsterdam, zij 30, hij 30. Salomon overleed in Amsterdam als 72-jarige op 7 januari 1939.



Salomon Davids heeft
de oorlog niet hoeven meemaken,
hij overleed in januari 1939 (72)
en is in Muiderberg begraven.
Hij was de man van Elisabeth
van den Bergh, het oudste kind.
Foto Website ‘Het Stenen Archief’

Grafsteen Salomon Davids
2. Sophia, geboren Dordrecht, 23 juli 1867 – overleden Auschwitz, 26 januari 1943: 75 jaar. Apothekersassistente. Zij trouwde op 20 juni 1906 in Amsterdam met handelsreiziger en boterverkoper Hijman Kalf (Kampen, 5 augustus 1875 – overleden, Auschwitz, 26 januari 1943: 67 jaar). Het echtpaar had één kind.
  1. Keetje, geboren Amsterdam, 31 mei 1910 – overleden Auschwitz, 26 januari 1943: 32 jaar. Keetje trouwde midden in de Tweede Wereldoorlog, op 25 maart 1942 in Amsterdam, met Philip van Dijk (Tiel, 24 juni 1907 – Sobibor, 16 juli 1943: 36 jaar). Hij was van beroep eerst handelsreiziger, later fabrikant van chemische producten. Philip was eerder getrouwd geweest met, maar gescheiden van: Juliëtte Céline Anholt (Amsterdam, 7 april 1905 – Amsterdam, 9 december 2008: 103 jaar). Uit dat huwelijk ontstond in 1930 één kind.
    1. Emma Céline.
Drie Holocaustdoden.
3. Daniël Henri, geboren Oss, 30 april 1869 – overleden Amsterdam, 25 november 1940: 71 jaar. Hij trouwde op 24 mei 1894 als 25-jarige onderwijzer met de 29-jarige Rebecca van Abbe (Amsterdam, 4 maart 1865 – Auschwitz, 9 februari 1943: 77 jaar). Zij kregen drie kinderen.



Daniël Henri van den Bergh,
broer van Sophia en man
van Rebecca van Abbe,
stierf in november 194
in Amsterdam (71).
Ook hij is begraven in Muiderberg.
Foto Website ‘Het Stenen Archief’

Grafsteen Daniël Henri van den Bergh begraven in Muiderberg
  1. Herman (Amsterdam, 30 januari 1897 – Rome, 1 augustus 1969: 70 jaar).
  2. Marianne (Amsterdam, 22 maart 1898 – Veghel, 9 juni 1987: 89 jaar).
  3. Henriëtte (Amsterdam, 6 juli 1900 – Amersfoort, 4 maart 1985: 84 jaar).
Twee Holocaustdoden, drie overlevenden.
4. Mietje, geboren Amsterdam, 11 november 1871 – overleden Amsterdam, 9 januari 1940: 69 jaar.



Mietje van den Bergh
overleed in januari 1940 (69),
kort voor het uitbreken
van de oorlog in Nederland.
Foto Website ‘Het Stenen Archief’

Grafsteen Mietje van den Bergh
5. Antoinette, geboren Amsterdam, 4 januari 1873 – overleden Sobibor, 9 april 1943: 70 jaar. Huwelijk op 29 december 1904 met handelsagent Casper Lijzer van Gelder (Doesburg, 4 januari 1873 – Sobibor, 9 april 1943: 70 jaar. Verhuisden aansluitend naar Zwolle op 16 januari 1905, Thomas à Kempisstraat. Woonden in de oorlog in de Uiterwaardenstraat 200 huis in Amsterdam. Zij kregen twee kinderen.
 
1. Lion, geboren Zwolle, 26 oktober 1905 – Amsterdam, 18 juli 1994: 88 jaar. Hij trouwde op 29 juni 1932 in Amsterdam met Bruche Teitelbaum (Tyczyn, Polen, 25 juli 1909 – Amsterdam, 15 november 2002: 93). Lion en Bruche zijn begraven te Muiderberg. Zij woonden in Amsterdam vanaf 28 april 1958 aan de Rooseveltlaan 30 huis en hadden één kind.

Bruche Teitelbaum, de Poolse vrouw van
Lion van Gelder, is in november 2002 overleden,
op 93-jarige leeftijd. Lion stierf in juli 1994 (88).
Beiden zijn overlevenden en begraven in Muiderberg.
Foto Website ‘Het Stenen Archief’

Grafsteen Bruche Teitelbaum en Lion van Gelder
    1. Israël Hans (Amsterdam, 5 april 1934).
  2. Henriëtte, geboren Amsterdam, 1 oktober 1906 – overleden Sobibor, 9 april 1943: 36 jaar. Gehuwd met diamantbewerker Hijman Slap (Amsterdam, 2 april 1903 – Auschwitz, 28 februari 1943: 39 jaar). Het echtpaar woonde aan de Amstelkade 83 huis en had twee kinderen.
    1. Asser (Amsterdam, 3 april 1935 – Sobibor, 9 april 1943: 8 jaar).
    2. Casper Leo (Amsterdam, 9 augustus 1936 – Sobibor, 9 april 1943: 6 jaar).
Zes Holocaustdoden
6. Simon, geboren Amsterdam, 18 oktober 1874 – Amersfoort, 7 december 1961: 87 jaar. Huwde op 17 mei 1900 in Amsterdam met Roosje de Wilde (Amsterdam, 4 maart 1877 – overleden Amsterdam, 18 juni 1950: 73 jaar). Twee overlevenden.



Simon van den Bergh,
het jongste kind,
overleefde de oorlog
tot 7 december 1961 (87).
Foto Website ‘Het Stenen Archief’

Grafsteen Simon van den Bergh
Overzicht familie Kalf
Vader

Nathan Kalf, geboren Kampen, 7 juni 1826. Slager. Huwelijk op 13 maart 1856 met:
Moeder

Keetje Meijer, geboren Kampen, 14 juli 1832.
Kinderen:
1. Mietje nr. 1, geboren Kampen, 13 juli 1858 – overleden Kampen na tien maanden, op 18 mei 1859.
2. Mietje nr. 2, geboren Kampen, 1 november 1859 – overleden Amsterdam, 14 februari 1943: 83 jaar. Verbleef in de Joodse Invalide aan het Weesperplein 1. Gehuwd op 8 december 1910 in Amsterdam met Heiman Le Grand (Leeuwarden, 5 augustus 1845 – Amsterdam, 3 januari 1919).
3. Reintje, geboren Kampen, 26 juni 1861, overlijden onbekend.
4. Abraham, geboren, 17 november 1862, overlijden onbekend.
5. Gijsje, geboren Kampen, 11 januari 1865 – overleden Amsterdam, 26 januari 1941: 76 jaar. Ongehuwd. Kamerverhuurster. Woonde 32 jaar in de Nieuwe Kerkstraat, op nummer 63 II.
6. Mozes, geboren Kampen, 25 januari 1869 – overleden Enschede, 12 juli 1927: 58 jaar. Diamantslijper en koopman. Gehuwd als 36-jarige met de 30-jarige Flora van Zuiden in haar geboorteplaats Stad Hardenberg (4 april 1875). Zij hertrouwde in 1928 met Louis Samuel Coster (Utrecht, 14 augustus 1868). Zij zijn tegelijk vermoord in Sobibor, op 23 april 1943. Hij was 74, zij 68.
  Flora had met Mozes een zoon
1. Meijer, geboren in Amsterdam, 1 november 1907 – overleden Mauthausen, 3 oktober 1941: 33 jaar, koopman in manufacturen).
  Louis had een dochter
1. Marianna, geboren Utrecht, 6 mei 1901 – overleden Sobibor, 4 juni 1943: 42 jaar).
7. Salomon, geboren Kampen, 5 augustus 1870 – overleden, Kampen, 5 juni 1871, na tien maanden.
8. Salomon nr. 2, geboren Kampen, 9 december 1873 – overleden, Auschwitz, 7 december 1942: 68 jaar. Eerste huwelijk Hendrieka Hedeman, tweede met Bertha Koppel.
9. Hijman, geboren Kampen, 5 augustus 1875 – overleden, Auschwitz, 24 januari 1943: 67 jaar.
Overzicht familie Van Dijk

Philip van Dijk, de echtgenoot van Keetje Kalf, kwam uit een familie die beduidend groter was, blijkt uit dit (deels onvolledige) overzicht:

Vader

Alexander van Dijk, geboren Rossum, 13 juli 1853 – overleden Tiel, 27 mei 1938: 84 jaar. Koopman en commissionair. Hij trouwde op 4 maart 1886 in Roermond met:
Moeder

Emma Lion, geboren Roermond, 4 november 1868 – Tiel, 21 december 1930: 62 jaar.
Kinderen:
1. Emanuel, geboren Rossum, 2 maart 1887 – overleden, Auschwitz, 2 oktober 1942: 55 jaar. Beroep: veehandelaar en handelsreiziger. Eerste relatie met Hedwig Schloss, tweede huwelijk met Roosje Zwarenstein (Strijen, 1 november 1893), ook overleden in Auschwitz, op 8 september 1942, 48 jaar.

Roosje van Dijk-Zwarenstein uit Strijen,
de vrouw van Emanuel, een broer van Philip,
is omgebracht in Auschwitz,
op 8 september 1942 (48),
blijkt uit de Haagse overlijdensakte,
die pas kon worden opgesteld
op vijftien maart 1951.

Overlijdensakte Roosje van Dijk-Zwarenstein uit Strijen
2. Sara, geboren Rossum, 17 april 1888 – overleden, Auschwitz, 31 augustus 1942: 54 jaar. Gehuwd met Albert Heumann.
3. Levie, geboren Rossum, 23 jun 1891 overleden, Ludwigsdorf, Duitsland, 4 apr 1943: 51 jaar. Beroep: reiziger. Gehuwd met Josina Hes.
4. Kaatje, geboren Tiel 14 sep 1895 - overleden onbekend. Gehuwd met Aäron Blok (Meerkerk, 31 juli 1889), overleden in Amersfoort, op 1 juli 1950: 70 jaar.
5. Abraham, geboren Tiel, 23 augustus 1900 – overleden onbekend.
6. Doodgeboren kind, geboren Tiel, 30 november 1903.
7. Mietje, geboren Tiel, 7 februari 1906 – overleden Tiel, 11 februari 1906.
8. Philip, geboren Tiel, 24 juni 1907 – overleden Sobibor, 16 juli 1943: 36 jaar. Eerste huwelijk (gescheiden) met Juliette Celine Anholt, tweede huwelijk met Keetje Kalf.






< Terug naar index 'Verhalen over het voorbije joodse leven in Dordrecht'